Sahilde alkol almak yasak mıdır ?

Birseren

Global Mod
Global Mod
Sahilde Alkol Almak Yasak Mıdır? Plajda Bir Şişe İçkinin Hukuki Macerası

Sahilde Alkol Almak Yasak Mıdır? Plajda Bir Şişe İçkinin Hukuki Macerası

Sahilde alkol almak meselesi, Türkiye’de “Bir bira içsek ne olacak?” cümlesiyle başlayıp bazen “Abi kimlik alabilir miyim?” noktasına kadar ilerleyebilen enteresan konulardan biri. Hele ki güneş batmış, deniz hafif dalgalı, arkadaş grubu çekirdek çitleyip sohbet ediyor ve birisi çantasından buz gibi bir içecek çıkarıyor... O anda grubun hukukçusu mutlaka ortaya çıkar: “Kamuya açık alanda yasak kardeşim.”

Beş dakika sonra başka biri telefonu çıkarır: “Yok abi, öyle genel bir yasak yok.”

Üçüncü kişi ise konuyu felsefeye bağlar: “Ben zaten iki yudumdan sonra denize giremiyorum.”

İşin komik tarafı, bu üç kişinin de söylediği şeylerin bir kısmı farklı durumlarda anlamlı olabilir. Çünkü Türkiye’de “sahilde alkol almak” konusunda tek cümlelik, bütün sahilleri aynı anda kapsayan basit bir cevap vermek yerine yerel düzenlemelere, alanın niteliğine, ruhsat durumuna ve kişinin davranışına bakmak gerekiyor.

Üstelik mesele yalnızca “şişeyi açtım mı, açmadım mı?” sorusundan ibaret değil. Asıl önemli soru şu: Hangi sahilde, hangi kurala tabi bir alanda, hangi koşullarda ve nasıl davranarak alkol tüketiliyor?

Kısa Cevap: Her Sahilde Aynı Kural Geçerli Değil

Türkiye’de genel mevzuata bakıldığında, “Türkiye’de bütün sahillerde alkol içmek her koşulda yasaktır” şeklinde tek ve bütüncül bir hüküm bulunduğunu söylemek doğru olmaz.

Örneğin 4250 sayılı Kanun’da alkollü içkilerin satışı ve sunumuyla ilgili çeşitli sınırlamalar bulunuyor. Güncel mevzuatta alkollü içkilerin, sunum izni verilen yerlerde açık olarak tüketilebileceği ve bu yerlerin tesis sınırları dışında tüketilmek üzere satış yapılamayacağı düzenleniyor. Ayrıca 18 yaş altına satış ve belirli saatlerde perakende satış konusunda da sınırlamalar mevcut.

Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Sahil dediğimiz yer her zaman aynı hukuki statüye sahip değil.

Bir sahil bandı belediyenin kamusal kullanım alanı olabilir. Bir plaj özel bir işletmenin ruhsatlı alanı olabilir. Bir beach club'ın kendi tesis sınırları bulunabilir. Bir mesire alanında farklı kurallar uygulanabilir. Bir ilçede kaymakamlık veya başka yetkili makam tarafından özel bir düzenleme yapılmış olabilir.

Dolayısıyla “Geçen yaz falanca sahilde içtim, kimse bir şey demedi” argümanı hukuken pek sağlam bir pusula değil. Türkiye’de mevzuatın en sevdiği kelimelerden biri “duruma göre” ise, sahiller de bunun doğal habitatıdır.

Kabahatler Kanunu Burada Neden Önemli?

Konunun bir diğer önemli ayağı 5326 sayılı Kabahatler Kanunu.

Kanunun 35. maddesi doğrudan “sarhoşluk” başlığını taşıyor. Buna göre sarhoş olarak başkalarının huzur ve sükûnunu bozacak şekilde davranan kişiye idari para cezası uygulanabiliyor ve kişi sarhoşluğun etkisi geçinceye kadar kontrol altında tutulabiliyor.

Buradaki kritik nokta şu:

Kanun “sahilde elinde alkol görülen herkes otomatik olarak sarhoştur” demiyor.

Aynı şekilde “bir şişe açıldı, otomatik olarak Kabahatler Kanunu’nun 35. maddesi uygulanır” şeklinde bir ifade de yok.

Davranışın niteliği önem taşıyor.

Örneğin dört arkadaşın sahilde sessizce oturması ile aynı grubun gece yarısı yüksek sesli müzik açıp çevredekileri rahatsız etmesi aynı durum değildir. Gürültü konusunda da Kabahatler Kanunu’nun 36. maddesi ayrıca devreye girebilir.

Yani bazen mesele “alkol” kelimesinden çok alkolle birlikte ne yapıldığıdır.

Bir başka deyişle:

Şişe masada duruyor diye sahil bir anda mahkeme salonuna dönüşmez; ama davranışlar çevrenin huzurunu bozuyorsa hukuki tablo ciddi biçimde değişebilir.

Peki Belediyeler veya Kaymakamlıklar Sahilde Yasak Koyabilir mi?

İşte forumlarda en çok tartışılan bölüm burası.

Çünkü Türkiye’nin farklı bölgelerinde sahil, park, plaj veya belirli kamuya açık alanlarda alkol tüketimine ilişkin yerel karar ve uygulamalar görülebiliyor.

Örneğin İstanbul’da 2023 yılında Valilik tarafından ilgili kurumlara gönderilen bir genelgede, ruhsatlı işletmeler dışındaki park, piknik ve mesire alanları ile sahil ve plajlarda alkol satışı ve tüketiminin önlenmesine yönelik talimatlar kamuoyuna yansıdı. İstanbul Valiliği ise bunu yeni bir yasak olarak değil, 4250 sayılı Kanun kapsamındaki uygulamaların hatırlatılması olarak açıkladı.

Bu konu hukukçular ve kamuoyu tarafından da tartışıldı. Özellikle bir genelge veya idari düzenlemenin, kanunun öngördüğü sınırlar içerisinde olup olmadığı konusunda farklı hukuki değerlendirmeler yapıldı.

Dolayısıyla “Kanunda sahilde alkol yazmıyor, o zaman her yerde serbest” şeklindeki yaklaşım da tek başına yeterli değil.

Çünkü uygulamada yerel kararlar, belediye emir ve yasakları, mülki idare kararları ve alanın kullanım kuralları önem kazanabiliyor.

Mesela Kdz. Ereğli Belediyesi’nin yayımladığı zabıta kurallarında sahil güzergâhı, kamuya açık parklar, dinlenme alanları, banklar ve çimlerde içki içilmesine ilişkin yasak açıkça yer alıyor.

Buradan çıkarılacak ders basit:

“Sahil” tek başına yeterli bilgi değildir. İlçe ve alan bilgisi gerekir.

Gerçek Hayattan Bir Örnek: Karasu Sahilleri

Bu konuda güzel bir örnek Sakarya’nın Karasu ilçesi.

2024 yılında Karasu Kaymakamlığı tarafından sahil kesiminde alkol tüketimine yönelik bir yasak uygulanmaya başlandığı ve polis ile zabıta ekiplerinin sahilde denetim yaptığı haberleştirildi.

Daha sonraki yıllarda da Karasu’daki düzenlemenin devam ettiği, belirli sahil kesimlerinde, plajlarda, kaldırım ve yol alanlarında alkol kullanımının yasak olduğu ve Kabahatler Kanunu kapsamında işlem uygulandığı bildirildi.

Bu örnek bize çok önemli bir şey söylüyor:

Bir kişi “Türkiye’de sahilde içmek yasak değilmiş” diye genel bir bilgiye güvenip Karasu sahiline gittiğinde, yerel düzenlemeyi göz ardı etmiş olabilir.

Tam tersi de mümkün.

Bir yerde özel bir yasak bulunmaması, kişinin sahilde istediği gibi davranabileceği anlamına gelmez.

Hukuki pusulanın yanında biraz da sosyal radar gerekiyor.

Erkek Arkadaşın Haritayı Açtı, Kadın Arkadaşın Ortamı Okudu: Strateji ve Empati Aynı Masada

Forumlarda bu konu açıldığında ilginç bir sosyal refleks de ortaya çıkıyor.

Mesela grubumuzda Murat isimli arkadaşımızı düşünelim. Murat çözüm odaklı. Telefonu çıkarıyor, belediyenin sitesine giriyor, “Bu alanın statüsü nedir?” diye araştırıyor, zabıta yönetmeliğini buluyor, hatta mümkünse ilgili kararın tarihini not ediyor.

Yanındaki Elif ise başka bir noktaya dikkat ediyor:

“Tamam, yasal tarafını bulduk. Peki burada çocuklu aileler var mı? İnsanlar rahatsız olur mu? Gece geç saat mi? Çevre temiz kalacak mı?”

Murat “kural nedir?” diye bakarken Elif “bu davranış çevrede nasıl karşılanır?” diye düşünüyor.

İkisi de haklı olabilecek sorular soruyor.

Burada mesele erkeklerin “mantıkçı”, kadınların “duygusal” olması değil. Böyle bir genelleme zaten gerçek hayattaki insan çeşitliliğini açıklamaz. Aynı grupta Deniz, Ayşe, Murat, Zeynep, Can veya Ece bambaşka yöntemlerle düşünebilir.
 
Üst